Reading time: 4 min
Tàu Arctic Metagaz, chở 62.000 tấn LNG từ Murmansk, đã bị nổ và chìm giữa vùng biển Libya và Malta vào ngày 3 tháng 3. Nga cáo buộc Ukraine phóng drone hải quân từ lãnh thổ Libya. Hai ngày sau, Putin công khai gợi ý về việc cắt toàn bộ nguồn cung khí đốt còn lại cho châu Âu. Giá TTF đã tăng vọt 31% chỉ trong một tuần.
Bản thân vụ chìm tàu không phải là sự kiện mang tính bước ngoặt. Một tàu chở LNG, dù chất đầy hàng trị giá hơn $50 triệu theo giá giao ngay hiện tại của châu Âu, cũng không đủ để thay đổi cục diện thị trường năng lượng cả lục địa. Điều khiến sự kiện này trở nên nghiêm trọng chính là bối cảnh xung quanh nó. Nó xảy ra đúng thời điểm mọi nguồn cung khí đốt thay thế mà châu Âu phụ thuộc đều đồng loạt bị đe dọa — và việc mất tàu Arctic Metagaz không phải sự cố đơn lẻ, mà là minh chứng rõ ràng cho thấy biên độ an toàn năng lượng của châu Âu đã mỏng manh đến mức nào.
Chuyện gì đã xảy ra với tàu Arctic Metagaz
Cơ quan hàng hải Libya xác nhận rằng con tàu — một tàu chở LNG dài 277 mét, đóng năm 2003, hoạt động dưới cờ Nga — đã bị nổ bất ngờ ở vị trí cách khoảng 130 hải lý về phía bắc cảng Sirte của Libya vào rạng sáng ngày 3 tháng 3. Lửa nhanh chóng nhấn chìm toàn bộ con tàu. Toàn bộ 30 thủy thủ đoàn, đều mang quốc tịch Nga, đã được giải cứu bằng xuồng cứu sinh trong vùng tìm kiếm cứu nạn của Libya, theo tuyên bố từ Lực lượng Vũ trang Malta.
Bộ Giao thông Nga gọi vụ tấn công là “hành vi khủng bố quốc tế và cướp biển” và cáo buộc cơ quan an ninh SBU của Ukraine đã phóng drone không người lái từ lãnh thổ Libya, theo BBC và Euronews. Phía Ukraine chưa đưa ra bình luận. Tổng công ty Dầu khí Quốc gia Libya phủ nhận mọi liên quan, còn Bộ Dầu khí Ai Cập cho biết con tàu không có lịch trình cập bất kỳ cảng nào của Ai Cập.
Tàu Arctic Metagaz được đăng ký thuộc sở hữu của Lathyrus Shipping (Ấn Độ) và vận hành bởi SMP Technical Management có trụ sở tại St Petersburg, theo Euromaidan Press dẫn nguồn Reuters. Con tàu nằm trong danh sách trừng phạt của EU, Mỹ và Anh vì vận chuyển LNG từ dự án Arctic LNG-2 của Novatek — vốn đã bị trừng phạt từ năm 2023. Tàu được cho là đang trên hành trình từ Murmansk qua kênh Suez tới Trung Quốc — tuyến đường mà đội tàu “bóng tối” của Nga thường sử dụng để lách lệnh trừng phạt đối với xuất khẩu LNG từ Bắc Cực. Công ty an ninh hàng hải Hy Lạp Diaplous cho Naftemporiki biết rằng nhiều vụ nổ xảy ra vào khoảng 04:00 sáng và con tàu nhiều khả năng bị drone hải quân tấn công.
Đây không phải vụ tấn công đầu tiên kiểu này ở Địa Trung Hải. Tháng 12 năm 2025, SBU đã công khai nhận trách nhiệm về vụ tấn công bằng drone nhắm vào tàu chở dầu Qendil, cũng trên Địa Trung Hải, và mô tả đó là chiến dịch được thực hiện cách lãnh thổ Ukraine hơn 2.000 km. Việc leo thang từ tàu chở dầu sang tàu chở LNG — một loại tàu chuyên dụng hơn và có số lượng hạn chế hơn nhiều — đánh dấu bước nhảy đáng kể về tham vọng tác chiến.
Phản ứng của Putin
Ngay trong ngày tàu Arctic Metagaz chìm, Vladimir Putin đưa ra những phát biểu mà truyền thông nhà nước Nga gọi là “suy nghĩ thành lời.” Ông lưu ý rằng Liên minh châu Âu dự kiến áp dụng các hạn chế đối với việc mua khí đốt Nga, bao gồm LNG, trong vòng một tháng tới, với lệnh cấm hoàn toàn dự kiến có hiệu lực vào năm 2027. “Và giờ các thị trường khác đang mở ra. Liệu việc ngừng cung cấp cho thị trường châu Âu ngay bây giờ có lợi hơn cho chúng tôi không?” Putin nói, theo EADaily. “Hãy đến những thị trường đang mở cửa và giành chỗ đứng ở đó. Nếu dù sao họ cũng đóng cửa với chúng tôi trong một hai tháng nữa, chẳng phải dừng lại ngay bây giờ sẽ tốt hơn sao?”
Putin có thêm lời đính chính rằng phát biểu “không có nền tảng chính trị” và chỉ mang tính suy đoán. Lời đính chính này đáng tin đến đâu thì mỗi người tự đánh giá — nói thẳng là không đáng tin lắm. Khí đốt đường ống của Nga vẫn đang chảy vào EU qua hành lang TurkStream. Dự kiến Nga sẽ xuất khẩu khoảng €4 tỷ LNG sang các quốc gia thành viên EU trong năm 2026, theo ước tính của Ủy ban châu Âu được Energy News Beat trích dẫn. Nếu Nga tự nguyện cắt nguồn cung, dù chỉ một phần, thì thời điểm này sẽ là tồi tệ nhất có thể.
