Reading time: 6 min
Narodowa Giełda Papierów Wartościowych Indii wydała w środę zapytanie ofertowe do banków inwestycyjnych, formalnie rozpoczynając to, co może być notowaniem o wartości 2,5 miliarda dolarów — kulminację dziesięcioletniej batalii regulacyjnej, która w pewnym momencie zmusiła giełdę do zapłacenia ₹1,388 crore tylko po to, by rozstrzygnąć skandal związany z zarządzaniem blokujący jej drogę na rynki publiczne. Ten ruch ma miejsce w środku boomu IPO w regionie Azji i Pacyfiku, który przyniósł 90 miliardów dolarów wpływów w zeszłym roku, przy czym Manila jednocześnie obcina wymagania dotyczące free float, aby przyciągnąć największe spółki na własną giełdę.
Kasyno wchodzi na giełdę
NSE obsługuje najbardziej ruchliwy na świecie rynek instrumentów pochodnych pod względem wolumenu kontraktów, posiada 93% udział w indyjskim rynku gotówkowym akcji i nadzoruje papiery wartościowe o łącznej kapitalizacji rynkowej przekraczającej ₹460 lakh crore. Obsługuje około 65 IPO kwartalnie. Nigdy nie miała własnego. To zmieni się w 2026 roku.
Bloomberg poinformował w środę, że NSE mianowała Rothschild & Co. jako niezależnego doradcę do nadzorowania procesu notowania. Giełda planuje wybrać głównych bankowców do połowy marca, z docelowym złożeniem projektu czerwonej prospektu na koniec marca lub początek kwietnia. IPO będzie zorganizowane jako czysta oferta sprzedaży — bez pozyskania świeżego kapitału — z obecnymi akcjonariuszami zbywającymi 4–4,5% swoich udziałów. Przy cenach na rynku nienotowanych około ₹2,150 za akcję, oznacza to wielkość transakcji około ₹23,000 crore (2,5 miliarda dolarów) i całkowitą wycenę blisko ₹5,3 lakh crore. Dane Bloomberg umieszczają tę wartość na czwartym miejscu wśród najcenniejszych giełd na świecie wśród notowanych odpowiedników.
Sprzedający akcjonariusze to prawdziwa elita indyjskiego kapitału instytucjonalnego. Life Insurance Corporation posiada 10,72%, singapurska Temasek około 4,5%, SBI Capital Markets 4,5%, a State Bank of India 3,2%. Stock Holding Corporation of India, Canada Pension Plan Board i Morgan Stanley są również w rejestrze. Wszyscy 184,000 akcjonariuszy otrzymają możliwość uczestnictwa. NSE nie ma promotora — jest zorganizowane jako Instytucja Infrastruktury Rynkowej — co oznacza, że rada składa się wyłącznie z posiadaczy instytucjonalnych i niezależnych dyrektorów.
Dziesięć lat skandalu co-location
NSE po raz pierwszy złożyła projekt dokumentów ofertowych w 2016 roku, dążąc do pozyskania około ₹10,000 crore. Nigdy nie dotarła na rynek. Śledztwa SEBI w sprawie tak zwanego skandalu co-location — w którym niektórzy brokerzy rzekomo otrzymywali preferencyjny dostęp do systemów transakcyjnych giełdy — zamroziły proces notowania na większą część dekady. Równoległa sprawa dark fibre pogorszyła regulacyjne obciążenie. NSE ostatecznie złożyła dwa wnioski o ugodę i zaoferowała zapłacenie ₹1,388 crore, co SEBI zaakceptowała. Certyfikat braku zastrzeżeń dotarł 30 stycznia 2026 roku.
Giełda nie była bezczynna finansowo. Skonsolidowany zysk po opodatkowaniu Q3 FY26 wyniósł ₹2,408 crore — spadek o 37% rok do roku ze względu na jednorazowe rezerwy, w tym opłatę za ugodę co-location, ale wzrost o 15% sekwencyjnie. Przychody z opłat transakcyjnych wzrosły o 9% kwartalnie do ₹3,033 crore. Marża PAT standalone osiągnęła 59%. Przez dziewięć miesięcy do grudnia 2025 roku NSE przekazała ₹41,842 crore do indyjskiego skarbu państwa tylko w postaci podatku od transakcji na papierach wartościowych. To nie jest firma, która potrzebuje świeżego kapitału w niestabilnym środowisku makroekonomicznym. Całą ofertą jest wydarzenie płynnościowe dla długoletnich akcjonariuszy, którzy czekali dekadę na wyjście.
Manila przepisuje zasady free float
Notowanie NSE miałoby miejsce w środku najbardziej aktywnego od lat rynku IPO w regionie Azji i Pacyfiku. A regulatorzy w całym regionie odpowiadają, konkurując o przepływ transakcji. 24 lutego Philippine Securities and Exchange Commission podpisała Memorandum Circular No. 11, Series of 2026, wprowadzającą warstwową strukturę minimalnej własności publicznej, która może przekształcić uśpiony rynek notowań tego kraju.
Zgodnie ze starymi zasadami, każda firma wchodząca na giełdę w Manili musiała wprowadzić do obrotu co najmniej 20% swoich akcji niezależnie od wielkości. W nowym systemie firmy o oczekiwanej kapitalizacji rynkowej powyżej ₱50 miliardów potrzebują tylko 15% free float, z elastycznością do 12% dla wyjątkowo dużych notowań powyżej ₱150 miliardów. Mniejsze firmy zachowują wyższe wymagania — do 33% dla firm wycenianych poniżej ₱500 milionów. Okólnik wchodzi w życie natychmiast, chociaż Philippine Stock Exchange ma okres przejściowy na aktualizację zasad notowania.
Cel jest oczywisty. Mynt, właściciel GCash, i bank cyfrowy Maya rozważają IPO, przy czym Maya celuje w pierwotne podwójne notowanie w USA w drugiej połowie 2026 roku. Dyrektor zarządzający Chinabank Capital Juan Paolo Colet powiedział, że nowe zasady ułatwiają obu fintechom notowanie na rynku krajowym. Analitycy wskazali również Land Bank of the Philippines, gdzie rząd mógłby zachować większy udział pod niższym progiem free float. Indeks referencyjny PSEi jest o 8,56% wyższy od swojego 12-letniego minimum, ale nadal pozostaje w tyle za regionalnymi odpowiednikami, a przewodniczący SEC Francis Lim był jednoznaczny, że reforma dotyczy konkurencyjności — płaska 20% zasada Manili była coraz bardziej niezgodna z warstwowym systemem Hongkongu przyjętym w sierpniu 2025 roku i strukturalnie elastycznym podejściem Indii.
90 miliardów dolarów i więcej
Tło makroekonomiczne wspiera oba ruchy. Wpływy z IPO w regionie Azji i Pacyfiku wzrosły do 90,4 miliarda dolarów w 2025 roku, o 73% rok do roku, według danych Dealogic zestawionych przez J.P. Morgan. Siedem z dziesięciu największych IPO na świecie miało miejsce w regionie. Całkowity wolumen rynku kapitału własnego APAC osiągnął 334 miliardy dolarów — 34% globalnej sumy — z Hongkongiem odbijającym się ostro i Indiami teraz kontrolującymi 20% udział we wszystkich regionalnych działaniach ECM, w górę ze średniej 9% między 2019 a 2023 rokiem.
CEO J.P. Morgan Asia Pacific Sjoerd Leenart powiedział CNBC w styczniu, że aktywność w całym regionie była “niesamowita”. Prezes Goldman Sachs APAC ex-Japan Kevin Sneader opisał rynki jako nauczające się działać przez geopolityczną niestabilność zamiast czekać, aż minie. Pipeline na 2026 rok obejmuje Reliance Jio, które może stać się największym IPO w historii Indii, SBI Funds Management celujące w do 1,2 miliarda dolarów, PayPay SoftBank w Japonii i SK Hynix rozważające wtórne notowanie w Nowym Jorku.
Nawet mniejsze historie ilustrują szeroki zakres. Sedemac Mechatronics — firma deeptech z Pune założona w 2007 roku przez profesora nadzwyczajnego IIT Bombay Shashikanth Suryanarayanan i trzech jego studentów — otwiera swoje IPO o wartości ₹1,087 crore 4 marca, mniej niż tydzień po uruchomieniu prezentacji bankowców NSE. Suryanarayanan posiada 16,2% udział, którego nie sprzedaje. Firma, która projektuje elektroniczne jednostki sterujące dla dwukołowców i silników przemysłowych, odnotowała ośmiokrotny skok zysku w FY25 do ₹47 crore przy przychodach ₹658 crore. Projekt laboratoryjny profesora IIT z 2007 roku docierający na rynki publiczne po cenie ₹1,352 za akcję to rodzaj historii, która utrzymuje pełne pipeline IPO.
Czego naprawdę testuje notowanie NSE
IPO NSE to nagłówek, ale prawdziwym testem jest struktura. Rynek pierwotny Indii był jednym z najsilniejszych na świecie przez dwa kolejne lata, nawet gdy rynek wtórny przechodził wyprzedaż — Nifty spadł o około 10% od szczytów stycznia 2025 roku, zagraniczni inwestorzy instytucjonalni wycofali rekordowe ₹1,6 lakh crore z indyjskich akcji w 2025 roku, a indeksy spółek średnich spadły o 25% od swoich szczytów. Pytanie brzmi, czy wtórna oferta o wartości 2,5 miliarda dolarów od instytucji, która podtrzymuje cały system, może znaleźć popyt na rynku, gdzie FII nadal są sprzedającymi netto.
Jeśli może, to potwierdza tezę, że indyjskie rynki kapitałowe dojrzały na tyle, by wchłonąć instytucjonalne wydarzenia płynnościowe niezależnie od cyklu. Jeśli nie może — lub jeśli wycena musi być znacznie niższa od poziomów grey-market — mówi to coś o luce między narracją IPO Indii a jej rzeczywistą zdolnością absorpcji. Tak czy inaczej, giełda, która spędziła dekadę obserwując, jak wszyscy inni biją dzwon, ma się dowiedzieć, ile warte są jej własne akcje. Notowanie oczekiwane do końca 2026 roku.
Źródła: Business Standard, Business Today, BusinessWorld, J.P. Morgan, CNBC
